Klappen van het leven: we krijgen ze allemaal. Hoe vangen we ze op? En worden we er echt sterker van? Dat vraag ik de oudste generatie die het weten kan. Deze keer het verhaal van Cobi Bult (1949), die zich na jaren wist los te worstelen uit een eenzaam huwelijk.

‘Ik wil mezelf niet meer tekortdoen’

‘Ik zie me nog zitten, eind 1998. Op mijn stoel tussen de verhuisdozen keek ik naar buiten en voelde: wat een rijkdom en geluk is dit.

“Op mijn 47e ging ik mijn nieuwe leven tegemoet, alles lag weer open. “Dit ben ik”, realiseerde ik me”

‘Als mens moet je uiteindelijk zélf je leven vormgeven, en nu was ik vrij om te gaan doen wat bij mij past. Ik ben eigenwijs, ga graag mijn gang en wil mezelf daarin niet meer tekortdoen. Maar ondertussen zijn anderen ook heel belangrijk voor me; ik deel graag. Dus dat is balanceren, maar vooral ook: communiceren. En dat heb ik echt door schade en schande moeten leren.’

‘Het huwelijk dat ik met veel hartzeer verliet, was er één tussen twee echtelieden die het niet lukte om tot elkaar door te dringen. Al snel na ons trouwen kregen we samen een zoon en dochter, onder geen enkel beding wilde ik hun liefde op het spel zetten. Maar naast het gezin bleek weinig ons te binden. Zijn werk slokte hem op. Hij stond aan het hoofd van een familiebedrijf in het transport, was getrouwd met zijn werk en koesterde geen dromen voor de toekomst. Praten daarover konden we ook niet.

“Ik slikte mijn teleurstelling in en paste me aan”

‘Dat aanpassen had ik als klein meisje geleerd. Geregeld kwam het voor dat geen enkel kindje met me wilde spelen. Want als een van de enigen kwam ik niet uit een katholiek nest. Sterker nog, mijn vader was communist. Bij zijn werkgever werden die overtuigingen niet gewaardeerd. Daarom besloot hij er niet voor uit te komen. “Hoe kun je jezelf zo verloochenen?”, riep ik eens brutaal. Waarop mijn vader reageerde: “Maar wat is dan het allerbelangrijkste in mijn leven? Dat zijn jullie, mijn gezin! Daar ga ik mijn baan niet voor riskeren.” Dat was zijn bewuste keuze. Alles voor je gezin: dat voorbeeld heb ik meegenomen in mijn leven.’

‘Wanneer mijn man in de avonden en weekenden thuis was, was hij een fijne vader voor onze kinderen. Dat waardeerde ik, en verder trok ik grotendeels mijn eigen plan. Overdag moederde ik vooral, de avonduren benutte ik om te studeren. Want dat had ik me al jong ingeprent: onderwijs brengt je wijsheid, en als het meezit ook welvaart. Ik vond leren leuk bovendien, en leuke dingen houd je nu eenmaal het langste vol.

“Uiteindelijk werd mijn leergierigheid ook mijn manier om de leegte thuis te compenseren”

‘Niets was me te gortig: creatieve vakken, maar ook Spaans, Psychologie en Wiskunde, alles pakte ik op; zo lang ik me maar op iets nieuws kon storten.’

‘Fietsen werd een andere uitlaatklep. Mijn man wilde nooit op vakantie, te druk met werk. Dus besloot ik op een dag alleen met mijn dochter op pad te gaan. De eerste keer fietsten we vanaf ons huis in Scheveningen naar mijn vader in Limmen. Een behapbare tocht van drie dagen. En een plezier dat we hadden! Daarna breidde ik onze fietsreisjes steeds verder uit. In 1989 fietste ik met mijn dochter naar Wenen, maar zij had er eerder tabak van dan ik. Ik besloot alleen verder te gaan. Eerst vond ik mezelf zielig, maar al fietsend pepte ik mezelf op. En zo is het altijd gebleven. Fietsen is het beste medicijn voor mensen die niet lekker in hun vel zitten, zeg ik altijd. Je bent buiten, lekker in beweging, hoeft nergens over na te denken en komt de leukste mensen tegen.’

‘Zodra de kinderen uit de luiers waren, ging ik weer aan het werk in het onderwijs, hoe ongebruikelijk dat ook was in mijn omgeving. Ik wilde mijn werkambities niet uitstellen. Bij mijn stramme huwelijk legde ik me ondertussen min of meer neer.

“Soms is het ook gewoon makkelijk om getrouwd te zijn. Je bespaart je kinderen er bovendien een hoop pijn mee, denk je dan”

‘Tot het moment dat zij uit huis gingen. Op een feestje hoorde ik mijn man eens zeggen: “Co en ik hebben het volbracht, ons leven hebben we gehad.” Toen knapte er iets, ik wilde nog zóveel dingen ondernemen en nu hadden we de kans! Maar hoe hard ik ook aan hem trok, samen zou dat echt nooit gaan lukken.’

‘Hoe helder ik dat toen ook inzag, heb ik uiteindelijk toch iemand anders nodig gehad om er daadwerkelijk een punt achter te zetten. Ik kreeg een vriend, 19 jaar jonger dan ik, die mij adoreerde. Mijn man wist dat we steeds hechter werden, tolereerde dat in eerste instantie. Maar toen ik eenmaal al mijn moed bijeenraapte en zei dat ik bij hem wegging, was hij ziedend. Niemand begreep überhaupt een snars van mijn stap, velen keerden zich van me af. Ook mijn kinderen vonden het natuurlijk heel zwaar. Ze kenden de sfeer thuis, wisten dat het niet liep tussen hun ouders, en toch… Als het eenmaal onomkeerbaar is, komen er heel verhitte en tegenstrijdige gevoelens naar boven. Maar ik kon me niet langer schikken. Er was geen weg meer terug.’ 

“Het was het uiteindelijk allemaal waard. Want wat ik inmiddels weet, is dit: het leven wordt een stuk aangenamer als je zegt wat je dwars zit”

‘Als ik nu het gevoel heb dat ik met mijn keuzes anderen leed berokken, dan maak ik dat bespreekbaar. Of dan zeg ik dat het me spijt. Dat ben ik na mijn scheiding gaan doen en het werkt echt. De gesprekken die je daarmee krijgt, zijn zo verhelderend en louterend. Tegen mijn dochter heb ik laatst nog sorry gezegd voor wat ik haar met de scheiding heb aangedaan. Want heus, soms sta ik er ook nog van te kijken. Maar ze reageerde: “Dat was jouw keuze mam, misschien had je het wel eerder moeten doen”. Mijn kinderen accepteren inmiddels dat ik een beetje een maffe moeder ben. Maar wel een gelukkige. En dat maakt hun leven ook lichter, ervaren ze nu.’

Tekst: Teus Lebbing, www.abrandnewstory.nl


Voor eerdere interviews in de serie, klik op: ‘Portie Veerkracht-reeks’

Meer lezen over wat contact met de oudste generatie je kan brengen? Eerder schreef ik: ‘Genieten van mijn vrijheid’ ‘Hoezo zijn ouderen nutteloos en duur?’ Voor je het weet, verlies je de verbinding en ‘Geen bullshit meer’ .