PRAAT EROVER, JUIST NU

Emoties over leven en dood zijn in de pandemie volop opgelaaid. Wat doorgaans voor ouderen, zieken en nabestaanden geldt, geldt nu opeens voor ons allemaal: we voelen ons kwetsbaar. Meer dan ooit wegen we af wat belangrijk voor ons is.

Is dat die reis, baan, erkenning? Liefde, aandacht, familie? Of iets anders? En wat als het coronavirus óns genadeloos treft: gaan we ons dan vastklampen aan het leven of zijn we in staat om ‘goed’ te sterven?

Over dat laatste onderwerp ben ik dit voorjaar veel aan het interviewen. Hèt antwoord op ingewikkelde levensvragen heeft niemand, ook nu niet. Maar het erover hebben, helpt, zo leer ik van alle veerkrachtige mensen die ik spreek. Al vraagt dat moed.

Bij deze – voor de liefhebbers – een top 5 uit de stoere persoonlijke verhalen die ik mocht opschrijven. En een tikkeltje meer …

  1. ‘Zoals ik niet slordig wil leven, wil ik niet slordig sterven*

Toen de moeder van Barbara van Beukering zes jaar geleden overleed, raakte ze makkelijk aan de praat over de dood. En was verrast door alle ervaringen die loskwamen in haar omgeving. De oud-hoofdredacteur van Het Parool besloot zich een jaar lang onder te dompelen in sterfbedverhalen en de impact daarvan op achterblijvers, en schreef het boek Je kunt het maar één keer doen. Het werd een bestseller, en dat is maar goed ook, vindt Barbara. ‘De dood gaat ons allemaal aan, dus kunnen we het er maar beter veel en vaak over hebben.’

  1. Ik maak me niet druk om straks*

Vijf jaar geleden kreeg de 47-jarige Remko Meddeler de diagnose asbestkanker. Volgens de voorspellingen zou hij nog 8 maanden tot 8 jaar leven. Hoe hij dealt met de onzekerheid? ‘Ik maak me niet druk om straks, alleen om nu. We hebben geen controle op onze toekomst, daar zijn we als mens veel te nietig voor. Dat zie je toch ook tijdens deze coronacrisis?’

  1. ‘Ik realiseer me hoe we hebben geboft**

We zijn altijd heel open geweest binnen ons gezin, ook over moeilijke thema’s. Dus toen Gerrit in 2016 op zijn 71e de diagnose Alzheimer kreeg, zijn we meteen met elkaar om de tafel gegaan: hoe pakken we het aan?’ Euthanasie bij dementie op basis van een wilsverklaring komt nauwelijks voor, zo’n heikel proces is het. Toch kon vorig jaar augustus de wens van Gerrit During in vervulling gaan. Na vier jaar vol daadkracht, realisme en toewijding van alle betrokken partijen, vertelde zijn vrouw Jet me in dit openhartige verhaal.

  1. ‘Klap je dicht of ga je het gesprek aan?’*

‘Het is altijd schrikken als iemand begint over zijn einde. De patiënt is waarschijnlijk ook geschrokken. De vraag is: wat doe je daarna als arts? Klap je dicht of ga je het gesprek aan?’ De aandacht voor levenseindezorg wint aan terrein binnen geneeskundeopleidingen. Ik interviewde er bevlogen artsen over.

  1. ‘We zullen sterker staan met elkaar’*

Je levenseindewensen? Gooi zo’n moeilijk thema maar eens op tafel tijdens een familiediner. Hoe doe je dat precies en wat levert zo’n gesprek op? Twee ervaringsdeskundigen vertellen. ‘Zeker weet je het natuurlijk nooit als het moment daar is. Maar ik ben ervan overtuigd dat we met elkaar sterk zullen staan, doordat we zoveel bepraat hebben.’

En vooruit, een stiekeme nummer 6, extra dichtbij voor mij:

  1. ‘Ik heb er genoeg van’*

Een interview met mijn oom over zijn euthanasiewens: ‘Het leven heeft mij oneindig veel goeds gebracht. Maar om het plat bij de grond te zeggen: ik heb er genoeg van.’

 

© Teus Lebbing, www.abrandnewstory.nl

*Deze verhalen schreef ik voor het opiniemagazine Relevant van de NVVE. De complete edities vind je op: www.nvve.nl

**Dit interview maakte ik voor het Expertisecentrum Euthanasie. 

 


Lees of hoor je graag meer dappere verhalen? Volg de artikelen- en podcastreeksOver-leven in Coronatijd’ van Zorgdragers waaraan ik meewerk, over de ervaringen van mensen in het hart van de zorg. Lees mijn interviews met Saskia, Marjolein en René. Of beluister bijvoorbeeld het verhaal van uitvaartbegeleider Caroline de Bruijn over afscheid nemen in tijden van Corona, geïnterviewd door Elke Veldkamp en Stefan van Wieringen: ‘Alles is nu zoveel schraler’

Voor meer persoonlijke interviews, óók luchtige, zie: www.abrandnewstory.nl/veranderverhalen

Oh, en even dit: wil je (delen uit) mijn blog gebruiken voor eigen doeleinden ? Dat vind ik een compliment, maar wel graag in overleg en met bronvermelding.