Portie veerkracht – deel 8: ‘Ik zie altijd wel een gaatje om verder te komen’

· · | 'Portie Veerkracht' - interviewreeks · Aandacht · Persoonlijke groei

Maandelijks interview ik de oudste generatie over hun veerkracht. Deze keer de ‘portie’ van Trude Maas-de Brouwer, die het verdomt om op routine te draaien.


Rond de eeuwwisseling stond Trude Maas-de Brouwer (1946) te boek als een van de invloedrijkste Nederlanders. Ze draaide mee in de top van het bedrijfsleven, en ook binnen maatschappelijke organisaties en de politiek verdiende zij haar sporen. Maar uitgeleerd? Dat raakt ze nooit.

 

‘Aanjagen, het vuurtje opstoken, mensen in beweging krijgen: ik houd ervan. En zal me daar vermoedelijk tot mijn laatste snik voor blijven inzetten. Nu ik ouder word, heb ik niet meer de blik op oneindig; ik ben zuiniger op mijn tijd en ik kies mijn activiteiten bewuster.

 

Elke dag mag wat betekenen, zo zit ik in elkaar

 

‘Dus ik wil blijven leren, meedenken, mijn ervaringen delen en anderen helpen hun talenten te ontwikkelen. Want ik vind niets mooier dan iemand iets zien doen waarvan hij dacht dat-ie het niet kon.’

 

‘Ik geloof heilig in een leven lang leren, voor iedereen. Dan blijft de wereld doordraaien. Graag meng ik me in activiteiten die me dwingen tot nadenken en waarmee ik anderen en mezelf in gang zet. Of het nu gaat om de ontwikkeling van mijn geliefde stad Utrecht waar ik me voor inzet, mijn rol als toezichthouder bij het Van Gogh Museum of zelfs een vakantie naar het onontgonnen Kirgizië: ik volg mijn nieuwsgierigheid.

 

Zo lang ik maar niet op routine draai, dan steek ik er tenminste iets van op

 

‘Neem de verkooptraining waar ik ooit belandde toen ik adjunct-directeur bij Cito was, het toetsingsinstituut voor het onderwijs. Ik was er de enige vrouw, hoogopgeleid bovendien, tussen verkopers van panty’s en supermarktijs, en keek mijn ogen uit. In groepjes deden we allerlei rollenspelen. Waar de andere deelnemers – pats boem – in vijf minuten hun verkoopgesprek voerden, deden we daar bij onze afdeling wel een halfjaar over, zo omzichtig gingen we te werk. Toen realiseerde ik me pas echt de waarde van verkoopkunsten. Of het nu ijs is of een weldoordacht idee, in onze maatschappij levert het zoveel op als je iets aan de man kunt brengen. Daar heb je modellen voor die je overal kunt toepassen. Zo’n inzicht maakt me blij.’

 

Honger

‘De drang om te leren heb ik van huis uit heb meegekregen. Mijn ouders hadden tijdens de crisisjaren weinig scholingsmogelijkheden, maar haalden later de schade in via avondcursussen. En die honger naar meer kennis hield niet op; op zijn tachtigste kreeg mijn vader nog het internet onder knie. Met dezelfde gretigheid duik ik in nieuwe werelden. Zo blijf ik scherp.’

 

‘En andersom werkt het ook zo: zijn de leermomenten te gering, dan word ik ongelukkig. Dat had ik als jong meisje al. Toen ik 11 was, verhuisden we van Amsterdam naar Utrecht. Mijn nieuwe klas telde 57 kinderen, daar verzoop ik in en ik leerde er niks meer bij.’

 

Ik verveelde me zo, dat ik vaak op straat rondzwierf

 

‘Wat me is bijgebleven, is het begrip dat ik thuis daarvoor kreeg. Weinig ouders zullen spijbelen goedkeuren. Maar omdat ze mij lieten uitleggen waarom ik niet naar school wilde en vertrouwden op mijn oordeel, lieten mijn vader en moeder me mijn gang gaan. Zo ontdekte ik dat je niet overal ruzie over hoeft te maken. Als je je in elkaar verdiept en eerlijk bent over je standpunt, kom je samen verder.’

 

In de ogen kijken

‘Van dat inzicht heb ik ook in mijn loopbaan profijt gehad. Want om zaken van de grond te krijgen – of dat nu in een commerciële omgeving of de politiek is -, moet je samenwerken. We kijken allemaal met onze eigen bril naar de wereld. Daar kun je je tegen verzetten en stampij over maken, maar het is productiever als je anderen oprecht in de ogen leert kijken en dóórvraagt: waar draait het in essentie om? Wat wil jij, en wat willen we samen nu precies? Met duidelijkheid kweek je wederzijds begrip en voorkom je oeverloos gedoe.’

 

Met verwondering kijk ik deze tijd naar die hele industrie van “jezelf zoeken”, met die wildgroei aan goeroes, bijeenkomsten en technieken

 

‘Volgens mij krijg je kennis, ook over jezelf, niet vanaf de zijlijn, maar juist door te dóén, en ondertussen na te denken en bij te sturen. De keren dat ik zelf naar een congres ga, houd ik liever zelf een verhaal dan dat ik toehoorder ben. Ook – of juist – als ik het onderwerp niet tot in de puntjes beheers. Tijdens de voorbereidingen denk ik: waarom haal ik me dit ook alweer op de hals? Maar zodra ik er sta, weet ik het weer. Door me actief in een onderwerp te verdiepen, haal ik er veel meer uit dan wanneer ik in de zaal zit te luisteren.’

 

‘Ik meng me in kritische omgevingen en vraag altijd bewust naar feedback: hoe functioneer ik, hoe kom ik over? Daar leer ik veel van. Ik waardeer het als betrokkenen me volgen en zich over me uitspreken; daar heb ik meer aan dan aan jaknikkers die alles goed vinden wat ik doe.’

 

Ook als ik heb gefaald schroom ik niet om in de spiegel te kijken

 

‘Na de teloorgang van ABN Amro in 2007, bijvoorbeeld, waar ik jarenlang toezichthouder was, ben ik bewust gaan terugkijken en spaarde mezelf en mijn collega-commissarissen niet.* Die verantwoordelijkheid had ik, vond ik. Bovendien kan ik goed relativeren, ook in de tijd waarin ik te boek stond als één van de meest invloedrijke Nederlanders. Toen mijn man Jan weer eens zo’n ranking-lijstje onder ogen kreeg, zei hij: “Zeg Trude, weet je wel hoe machtig je bent?” Daar moesten we samen om lachen. Ook ik ben ijdel, dus het streelt me heus, maar ik besef ook hoe anders het morgen weer kan zijn.’

 

En toch: hoe betrekkelijk ik het label van “machtige vrouw” ook vond, was ik er niet wars van om ‘m in te zetten. Strategisch opportunisme noem ik dat

 

‘Doordat de prijs van mijn aandeel was gestegen, had ik meer impact in mijn werkzaamheden. En dát was natuurlijk alleen maar handig. Wat dat betreft ben ik echt een schaker; ik vind altijd wel een gaatje om verder te komen. Ik zie de maatschappij als een stapel borden, en onder elk bord gebeurt wel wat. In al die werelden speel je je rol en kun je invloed hebben. Ik bedenk graag hoe ik dat het beste voor elkaar krijg. Daarbij calculeer ik in dat het merendeel van de menselijke omgang om het plaatje draait. Hoe je overkomt, is heel bepalend. Daarom let ik ook altijd op mijn kleding. Moet ik mijn powerpak aantrekken om iets te bereiken, dan doe ik dat.’

 

 

Interview: Claar Hellwig en Teus Lebbing

Tekst: Teus Lebbing, www.abrandnewstory.nl

 

*In “We hebben de bankiers niet met de poten op de grond kunnen zetten, een interview in Vrij Nederland (2009), lees je hoe Trude haar eigen rol in de neergang van ABN Amro kritisch onder de loep neemt. Datzelfde doet ze in bestseller “De Prooi” van Jeroen Smit (2008).


Eerdere interviews in deze serie ‘Portie veerkracht’: 

1 – Louky Blitz: ‘Als ik lief was, hielden mensen van me’

2 – Ron Renooij: ‘Door emoties te lozen, kreeg ik weer lucht om verder te gaan’

3 – Fokke Wijnstra: ‘Van dat strijden ben ik afgekickt’

4 – Carla Benjamins: ‘Ook een stoer mens als ik kan eenzaam zijn’

5 Rita Cast: ‘Het verdriet blijft, maar ik kan me wel weer gelukkig voelen’

6 – Paul van Tongeren: ‘Zo’n drive had ik nooit gehad als de oorlog me niet was overkomen’

7 – Koosje van  der Kolk: ‘Eigenlijk ben ik steeds gewoner geworden’

 

Meer lezen over wat contact met de oudste generatie je kan opleveren? Eerder schreef ik ‘Genieten van mijn vrijheid’‘Hoezo zijn ouderen nutteloos en duur?’ ‘Voor je het weet, verlies je de verbinding’ en ‘Geen bullshit meer’ (over the making of van deze serie).


4 Comments

Fokke Wijnstra says:

1 juni 2018 at 18:08

De voortdurende verwondering van Trude Maas werkt aanstekend. Het vervolgens omzetten in ‘ok, wat doe ik daar mee’ en dus in frisse initiatieven inspireert. Haar niets ontziende zelfreflectie zet mij ook op scherp.
Weer prachtig opgetekend door Teus Lebbing.

Reply

Hennik says:

2 juni 2018 at 10:56

Een mooi staaltje van veerkracht, maar die waaiert nogal uit zonder dat heel duidelijk is waarom welke richting wordt gekozen en daarom lijkt het een beetje op veerkracht als doel op zichzelf.

Reply

Aike Kruize says:

7 juni 2018 at 08:22

Het is een prachtig en indrukwekkend verhaal!

Reply

els snel says:

7 juni 2018 at 16:02

Wat een krachtige dame; mooi hoe zij leren in het leven (en werk) staat. Ze probeert steeds met een open blik te kijken, en combineert dat met een enorme kennis en ervaring. Toch heb ik het gevoel dat zij hier vooral nog ‘buitenkant’ laat zien en weinig kwetsbare ‘binnenkant’. Dat laatste vond ik veel terug in de eerdere portretten en dat gaf daar naar mijn smaak een mooi beeld van ‘de hele mens’ (en maakte hen niet kwetsbaar of zwak, in tegendeel).

Reply

Leave a comment