Portie veerkracht – deel 5: ‘Het verdriet blijft, maar ik kan me wel weer gelukkig voelen’

· · · | 'Portie Veerkracht' - interviewreeks · Aandacht · Echte verhalen van echte mensen · Persoonlijke groei

Klappen van het leven: we krijgen ze allemaal. Hoe vangen we ze op? En worden we er echt sterker van? Ik vroeg het zeventigers, tachtigers en negentigers die het weten kunnen. Elke maand deel ik op A brand new story hun portie veerkracht. Waarom? Omdat je de beste verhalen hoort van doodgewone mensen. En al gauw veel meepikt van hun ervaring.


Rita Cast (1942) laat zich niet klein krijgen door de beproevingen in haar leven. Maar toen haar zoon op 25-jarige leeftijd overleed, belandde ze in een zwart gat.

 

‘Mijn zoon was een bijzondere jongen; begaan met mensen, slim en creatief. We hadden een sterke band, maar er was ook strijd. Toen hij 11 was, ben ik gescheiden van zijn vader. Ik heb hem alleen door zijn pubertijd moeten loodsen. Hij had het niet makkelijk in het leven. De stroeve band met zijn vader maakte dat hij in opstand kwam tegen diens eisen, een gemankeerde schoolopleiding was het resultaat. Ook had hij depressieve buien en verzeilde hij door zijn rusteloosheid regelmatig in ingewikkelde situaties. Ik heb hem altijd willen beschermen. Op alle mogelijke manieren heb ik geprobeerd hem te stimuleren, te motiveren en te steunen om enige stabiliteit te vinden. Maar dat lukte niet altijd.’

 

Klaar

‘Op jonge leeftijd vroeg mijn zoon regelmatig: “Wanneer gaan mensen dood?” “Als ze heel oud zijn”, antwoordde ik aanvankelijk, maar dat vond ik bij nader inzien niet kloppen. Later heb ik dat vervangen door: “Als ze klaar zijn met leven”. En zo is het bij hem gelopen. Toen hij op zijn 25e als gevolg van een acute ontsteking in de hersenen overleed, had hij een heel leven geleefd. Het lijkt erop dat hij klaar was.’

 

‘Anderhalf jaar lang was mijn verdriet zo overweldigend dat het me lamlegde. Al die tijd heb ik hier in de woonkamer zo ongeveer op die stoel gezeten. Ik voelde me intens verdrietig, maar het tij keren lukte me niet. En mijn vrienden en familie wilde ik ook niet eindeloos blijven belasten. Mijn Arboarts wist uiteindelijk een juiste snaar te raken. Hij zei: “Met die jongen daarboven gaat het wel goed hoor. Maar moet je zien hoe zijn moeder er bij zit!” Hoe direct en gedurfd ook, met die woorden drong hij wel tot me door.’

 

‘Ik moest leren om verder te leven in plaats van te overleven’

 

Ik ging in therapie en klom langzaam maar zeker uit het dal. Na een tijdje kon ik de draad wel weer oppakken, vond ik. Maar mijn therapeut overtuigde me ervan om nog een stapje verder te gaan: “Gun het jezelf”, zei ze. Ik besloot deel te nemen aan een vijfdaagse therapiegroep “rouw na verlies”, waarin de deelnemers – in een veilige omgeving en onder professionele begeleiding – gestimuleerd worden om bij hun opgekropte emoties te komen. Dat heeft me heel goed gedaan. Ik kwam er tot de kern van mijn verdriet. In een groep met mensen die allemaal een zwaar verhaal hadden, kon ik ongeremd over mijn pijn en gemis praten. Daardoor kregen mijn emoties minder lading.’

 

Verplichting

‘Bevrijd van veel ballast, hervond ik stukje bij beetje mijn levenslust. Een belangrijke stok achter de deur was de verplichting die ik daartoe voelde naar mijn zoon. Toen ik hem eens waarschuwde dat hij te hard op zijn opgevoerde brommer reed, bezwoer hij me: “Mam, wees niet bang. Als er iets met mij gebeurt, moet jij gewoon doorleven”. Hoe teleurgesteld zou hij zijn als ik in mijn verdriet zou blijven hangen! Ik kreeg steeds meer vrede met zijn dood.

 

‘Ik realiseerde me dat mijn zoon nooit bij me is weggegaan. Hij blijft altijd onderdeel van mijn leven’

 

‘Dat geeft me kracht. En ik durfde toe te geven dat ik ergens ook van veel strijd en zorg was verlost.’

 

‘Stap voor stap kreeg ik weer oog voor wat er goed ging. Ik had fantastisch werk bij het volwassenenonderwijs, waar ik veel voldoening uit haalde. Ik had dierbare familie, vrienden. En Joop, mijn jeugdliefde die na mijn scheiding weer terug in mijn leven was gekomen en met wie ik op mijn 64e alsnog ben getrouwd. Het bijzondere aan Joop is dat hij niet oordeelt over anderen. Daardoor voelen mensen zich veilig bij hem, ook mijn zoon. Wat hij ook deed of juist niet deed, Joop liet hem in zijn waarde. Op eenzelfde onvoorwaardelijke manier was Joop er voor mij tijdens de rouw.

 

‘Al blijf ik het een wonder vinden dat hij bij me is gebleven, want veel relaties kunnen de dood van een kind niet aan’

 

‘Het verdriet blijft, maar ik kan me wel weer gelukkig voelen. Dat had ik nooit voor mogelijk gehouden. Toen mijn zoon destijds in coma lag, had ik een bizarre droom: na een sprong uit een vliegtuig, bungelde ik aan een parachute – bevrijd van alle angst voor de toekomst. Precies zo voelde ik me in het echt: niets zou me na zijn overlijden ooit nog kunnen deren, dacht ik. Maar zo werkt het niet in het leven, weet ik inmiddels. Er zijn meer mensen om wie je geeft en die je kunt verliezen. Dat is de prijs die je betaalt voor de liefde. Hoe meer je van iemand houdt, hoe meer je uiteindelijk om diegene zult rouwen. Maar het zijn juist wel die diepgaande relaties die je leven betekenis geven.’

 

Interview: Claar Hellwig en Teus Lebbing

Tekst en foto: Teus Lebbing, A brand new story

 


Eerder verschenen in deze serie ‘Portie veerkracht’: 

1 – Louky Blitz: ‘Als ik lief was, hielden mensen van me’

2 – Ron Renooij: ‘Door emoties te lozen, kreeg ik weer lucht om verder te gaan’

3 – Fokke Wijnstra: ‘Van dat strijden ben ik afgekickt’

4 – Carla Benjamins: ‘Ook een stoer mens als ik kan eenzaam zijn’

 

Meer lezen over wat contact met de oudste generatie je kan opleveren? Eerder schreef ik ‘Geen bullshit meer’ (over the making of van deze serie), ‘Hoezo zijn ouderen nutteloos en duur?’ en ‘Voor je het weet, verlies je de verbinding’.


3 Comments

Anita says:

3 november 2017 at 10:16

Helder en treffend – niets aan toe te voegen…

Reply

Huib says:

7 november 2017 at 08:32

Veerkracht in optima forma! En mooi ‘klein’ en oprecht beschreven.

Reply

Nicoline says:

13 november 2017 at 12:14

Wat een bijzonder verhaal weer en prachtig opgetekend.

Reply

Leave a comment