De echte winst van één jaar Schaamte

Met dit dierbare moeder-dochterportret in het Parool startte vorig jaar de promotietour van mijn boek Schaamte – over de eenzaamheid en het zwijgen achter de voordeur. “Als je iets wegstopt, kan het tien keer harder terugkomen”, vertelde mijn dochter in het interview. “Daarom zeg ik liever wat me dwarszit, al is dat soms spannend.”

Haar onbevangenheid voelt als een verademing; zij kan wat mij als kind niet lukte

Als bescherming tegen pijn en onbegrip, hulde ik me net als mijn familie in schaamte. Gevoelens waren onbespreekbaar, in het bijzonder de impact van mijn vaders radeloze dood. Sinds ik op 24 november – precies 54 jaar na zijn suïcide – mijn boek publiceerde, heb ik mogen ervaren hoe het bevrijdt om woorden te geven aan alles wat lang is verzwegen en wél het gezicht achter mijn voordeur te tonen. Aan mezelf, mijn dierbaren, en nu ook aan de hele wereld.

Dat heeft me dit jaar veel lof en erkenning opgeleverd. En nog steeds trakteren lezers en media me op een warm bad. Dat is overrompelend en hartverwarmend, ik zweef er nu al maanden op voort. Maar gek genoeg suddert er op momenten ook een bepaalde teleurstelling. De eenzaamheid van mijn schaamte is met alle bevestiging niet helemaal verdwenen, kennelijk was dat toch mijn stille hoop. Zo is er binnen mijn familie onder het oppervlak weinig beweging, de gevolgen van mijn vaders zelfdoding dragen we nog altijd alleen.

Soms verwijt ik mezelf hoe ik kinderlijk blijf hunkeren naar geborgenheid uit het oude nest

Maar ik leer dat ik die op andere plekken vind, bij mensen die niet hoeven te schuilen in schone schijn. Die doorvragen, óók als ik minder in vorm ben, en dat ook bij zichzelf doen. We gunnen elkaar inkijkjes achter onze maskers, de ene keer door een kier, de andere keer helemaal. Het verrast me soms nog hoe we elkaar in alle openhartigheid nabij blijven, maar ik durf er steeds meer op te vertrouwen.

Ook het thuisfront vaart daar wel bij, getuige mijn dochters vrijmoedigheid in de krant.

Sinds mijn verstopte verdriet boven tafel is en het onbespreekbare bespreekbaar, is er letterlijk meer ruimte in huis

We kunnen samen lachen en huilen, grote emoties worden niet gevreesd. Soms knalt het, maar altijd klaren we de lucht, zodat we weer vrijuit kunnen ademen. Alles mag er zijn. Wij mogen er zijn – ik zou bijna zeggen: onvoorwaardelijk.

Méér dan de juichende reacties van de buitenwereld, is dit de echte winst van mijn boek, besef ik nu: sinds ik de moed heb om stil te staan bij wat me raakt en het me gun om dat te delen, misken ik mezelf niet meer.

Ik sta voor mezelf, mag voelen wat ik voel. En voel me meer geborgen dan ooit.

© Teus Lebbing, www.abrandnewstory.nl
© portret Het Parool: Harmen de Jong

Vorig jaar, op 24 november, precies 54 jaar na het overlijden van mijn vader, vloog mijn boek de wereld in, in een warm bad met mensen – wat een weldaad was dat! Mijn vader mag er weer zijn, en daarmee: de liefde van mijn ouders. Wat een avonturen beleef ik sindsdien.

Dank voor alle mensen die mij daarbij inspireren en aansporen, óók hier op A brand new story – dank!

Meer lezen van A brand new story?