Zouden we het converseren verleren?

· · | Aandacht · Echte verhalen van echte mensen · Persoonlijke groei · Veranderverhalen


Laatst retweete ik deze quote van filosoof Alain de Botton nog instemmend. Nu flitst hij weer door mijn hoofd, terwijl ik op een terras het gezin naast me volg. Eerder hadden de vader, moeder en drie kinderen nog enthousiast koffie, cola en taart besteld. En daarna? Toen viel het stil. Al zeker een kwartier wordt paps namelijk opgeslokt door zijn mobieltje; mams en kids hangen er inmiddels gelaten omheen. Kennelijk hebben zij hun beeldschermen thuisgelaten, zich verheugend op hun quality time.

 

Maar van dat contact met elkaar komt op deze manier weinig terecht. Hoe sneu is dat? Maar ook: hoe gewoon?

 

Dit soort taferelen zijn immers allang geen uitzondering meer. Hoeveel mensen zie je nog met elkaar kletsen zonder telefoon in de buurt, waarop ze non-stop kunnen appen, scrollen, swipen en klikken? Hoeveel van hen vinden nog de rust voor een goed gesprek?

 

Online zijn ze verbonden. Maar wat doet dat met hun aandacht – voor anderen, hun omgeving, zichzelf zelfs?

 

Kriegel word ik ervan. En bezorgd ook. Want stel dat we straks echt niet beter meer weten? Dat we simpelweg verleren hoe we normaal converseren, terwijl we elkaar in de ogen kijken en zien wat er bij de ander leeft? Hoeveel mooie, nuttige en intieme momenten gaan we dan wel niet missen met elkaar?

 

Ik moet er niet aan denken.

 

Maar ja, ik ben zo’n veertigplusser die zich het ‘pre-sociale media’ tijdperk nog levendig herinneren kan en die haar offline leven koestert.

 

Ik weet hoe fijn het is om ongestoord te bomen en onverdeelde aandacht te krijgen en te geven. Bovendien heb ik daar al heel wat leuke banden mee kunnen smeden.

 

Maar hoe ligt dat voor multitaskers die verslaafd zijn aan digitale afleiding? Of voor de generatie na ons? Tieners en twintigers zijn socialer dan ooit, bewijzen diverse onderzoeken. Toch lijken zij interactie vooral te associëren met vluchtigheid en gemak.

 

Iemand die die ontwikkeling ook met lede ogen aanschouwt, is de Franse boerin op wiens erf ik deze zomer met mijn gezin bivakkeerde. Of er echt opzet in het spel was, zal ik nooit weten, maar op haar prachtige domaine viel de wifi geregeld uit. Sommige gasten schrokken zich rot, vooral de pubers, onder wie mijn dochter van zestien. ‘Op Insta moet ik dagelijks een update posten, hoe moet dat nou?’, riep ze chagrijnig.

 

Haar acute stress maakte in de loop van de vakantie gelukkig plaats voor gematigde acceptatie. En er voltrok zich zelfs een klein wonder: in plaats van haar vakantievrienden te appen voor een zwembaddate, besloot ze gewoon naar ze toe te lopen! Deze live interacties gingen ook niet aan de Franse eigenaresse voorbij: ‘Hier worden families weer langzaam families’, constateerde ze tevreden.

 

Dat is wat er gebeurt als je met elkaar even uit die online mallemolen stapt.’

 

Vraag blijft dan wel hoe we het thuis weer met elkaar moeten rooien, ín die mallemolen. Hoe vinden we de balans tussen online en offline, afleiding en aandacht?

 

Kijkend naar mijn eigen kinderen en hun vurige hang naar digitale prikkels, zie ik eigenlijk maar één manier: er geregeld over praten. Met alle toeters en bellen die bij een goed gesprek horen: face-to-face, vragend, luisterend, delend, reagerend, discussiërend, meedenkend, beargumenterend.

 

En dat allemaal natuurlijk met de bliebjes en tringelingetjes veilig op afstand. Zodat ons vintage gesprek daar even niet mee hoeft te wedijveren. En we elkaar dus niet vergeten waar we bij staan.

 

Tekst: Teus Lebbing

 

Zin in een levendige dialoog? Lees ook ‘Ga het ongemak aan. Hoe moet dat ook alweer, een goed gesprek voeren?’

 


4 Comments

Wicher says:

26 september 2016 at 09:18

Hi Teus,

je blog is erg herkenbaar voor mij, en ook voor veel mensen in mijn les bij de School of Life. De techniek is bijna feilloos in staat om onze aandacht te trekken. Het enige wat voor mij echt helpt is om mijn smartphone uit mijn zicht te leggen op een plek waar ik hem ook niet zo maar tegen kom. Mijn bevindingen sluit aan bij Sherry Turkle die schrijft over “sacred spaces”. Zij stelt voor om afspraken met jezelf en je huisgenoten te maken over wanneer de smartphone is toegelaten en wanneer niet. Succes heb je denk ik alleen als je dat niet afdwingt, maar de wensen en behoeftes van iedereen mee weegt. En uiteraard doet goed voorbeeld goed volgen, maar dat had je geloof ik al in de gaten….
Wat betreft de tijdsgeest, ik denk dat we het tij wel weer zullen keren. De techniek ontwikkelt sneller dan we onze gedragspatronen kunnen veranderen, maar de tegenbeweging is al begonnen. Jou blog is daar een voorbeeld van, maar er zijn ook al restaurants en cafe’s waar telefoons in de tas moeten blijven. Ik denk dat het net als met roken zal gaan, en we uiteindelijk met zijn allen weer op het rechte pas belanden….

hartelijke groet,

Wicher Schols

Reply

Anita Nauta says:

27 september 2016 at 11:12

Hoi Teus, herkenbaar, vermakelijk maar ook confronterend… Goed voorbeeld doet volgen denk ik altijd maar. Ik beperk mijn online tijd en waak voor kwaliteitsvolle offline tijd. Goeie tip trouwens om gewoon de wifi uit te schakelen – per ongeluk expres 😉

Anita

Reply

Nib says:

27 september 2016 at 11:26

Eeeeh, deze blog zet me weer even aan t denken.Jammer genoeg hoor ik bij die gezinnen die uit eten gaan en waar vier telefoons op tafel liggen…trillend en piepend 🙂
Ik ga mijn leven weer beteren!

Reply

Marianne van Gelder says:

11 oktober 2016 at 10:16

Hoe herkenbaar! Onze kinderen waren dit weekend gelukkig heeeeel verbaasd over de kinderen aan de andere tafels die volledig opgingen in hun mobieltjes. “Dat is toch stom mam, dan ga je een keer samen uit eten en dan staar je alleen maar naar je mobieltje. “Dan geniet je er toch niet van!”
Wat was ik superblij verrast door deze opmerkingen. Blijkbaar hebben ze wat opgestoken van mijn gezeur over hun eigen gedrag. Want bijna dagelijks moet ik mijn oudste twee herinneren aan de door hun zelf gemaakte afspraak dat ze eerst huiswerk maken en dan pas hun mobiel erbij pakken.
Helemaal gelijk Teus! Inderdaad blijven praten over dat de ontwikkelingen op het gebied van ict fantastisch zijn maaarrrr ook dat; Keuzes maken en prioriteiten stellen belangrijk zijn en vooral begrijpen dat er een UIT-knop op alle electronica zit!

Reply

Leave a comment