AANRADER: STORYTELLING VOOR TIENERS

Zodra je kinderen hebt, ontsnap je niet meer aan je eigen jeugd.

Een akkefietje met mijn tienerdochter maakte dat weer eens glashelder. Voor de tweede keer op rij viel er voor haar een betalingsherinnering van bol.com in de bus. Toen ik daarover mijn verbazing uitsprak, haalde ze haar schouders op. Waar maakte ik me nou druk om? ‘Toch zeker niet om die paar euro’s?’
En toen ontplofte ik. Zo maar, out of the blue. Wat was dit voor verwend-meisje-gedrag? Wist ze wel hoeveel mensen op aarde een moord zouden doen voor die euro’s? Ter plekke sommeerde ik haar de was op te vouwen, en ik had nog héél veel andere corrigerende acties in mijn hoofd.

De sfeer werd er thuis niet beter op. Dochter maakte nog steeds geen aanstalten om haar schuld te vereffenen, en mijn reactie zat me niet lekker. Waarom laat ik me zo op de kast jagen? En waarom doet dat haar niets?

Een dagje worstelen met mezelf bracht inzicht. Ik verafschuw laksheid. Intens! Mensen die er met de pet naar gooien, die van alles willen zonder zich in te spannen, die klakkeloos ontvangen zonder te geven, die hun verantwoordelijkheid ontlopen… ik kan er slecht tegen.

En ja, de reden daarvoor ligt in mijn jeugd. Mijn broer en ik zijn grootgebracht door onze alleenstaande moeder. Met veel liefde maar met minder geld. Toch hebben we veel van onze dromen waar kunnen maken. Door motivatie en doorzettingsvermogen. ‘Kinderen van alleenstaande ouders redden het simpelweg niet’, hoorde mijn moeder een chique dame op de tennisclub eens beweren. Het maakte haar alleen nog maar volhardender. En ons als kinderen ook.

We kregen het leven niet cadeau, maar zetten ons beste beentje voor. Dat heeft ons ver gebracht en daar ben ik best trots op. Maar kennelijk heb ik ergens onderweg wel een allergie opgebouwd voor onverschilligheid en gemakzucht. Ook – of misschien wel juist – bij mijn eigen kinderen. Ze hoeven zich heus niet zo uit te sloven als ik nu eenmaal gewend ben te doen. Maar ik verwacht wel inzet en betrokkenheid. Dat als ze iets willen, ze er moeite voor doen. Dat ze op waarde schatten wat ze hebben. En zeker niet klakkeloos euro’s over de balk gooien, ook al zijn het er maar een paar.

Uiteindelijk besloot ik mijn verhaal met mijn dochter te delen. Gewoon, in alle oprechtheid. En wat gebeurde er? Ze luisterde, leek mij en mijn pittige reactie beter te begrijpen, en anders tegen de situatie aan te kijken. En, nog zo’n mooi effect dat verhalen kunnen hebben: het zette haar aan tot actie. Diezelfde middag was de rekening betaald.

Zo weinig als een baas bereikt met de oproep ‘mensen, ga efficiënter werken’, zet een moeder haar kroost in beweging met ‘doe meer je best’. Voor verandering en betrokkenheid is een verhaal nodig. Ook thuis.

 

Tekst: Teus Lebbing, A brand new story

 

Dit is een bewerkte versie van een blog dat ik eerder schreef over het belang van persoonlijke verhalen delen, ook met je kinderen. De wetenschap blijkt me daarin te steunen, ontdekte ik deze week tijdens een lezing van professor Jelle Jolles bij The School of Life. Volgens de neuropsychologisch expert kun je sociaal gedrag van tieners stimuleren door hen te inspireren en situaties te laten visualiseren. Daar is wel een actieve houding van volwassenen bij nodig, onder meer in de rol van…verhalenvertellers. Nieuwsgierig hoe dat biologisch werkt? In zijn recente boek ‘Het Tienerbrein’ (Amsterdam University Press) – één groot pleidooi om je in de ontwikkeling van je tiener te verdiepen – lees je er alles over.